17 november 2015

Wat met die mouw? De start van een reeks patronen aanpassen.

Net als bij confectiekledij hangt aan naaipatronen een specifieke fit vast. Shop je bij H&M dan zit je gegarandeerd een maatje lager dan normaal. Shop je bij F&G dan zit je kind soms in een hogere maat. Dat komt doordat elk merk bij het ontwerpen zijn eigen maattabellen gebruikt. Maattabellen waarin je maten vindt die het gemiddelde vertegenwoordigen van de inwoners van een land of een specifieke doelgroep waar een merk zich op wil richten en die doorheen de jaren ook nog eens zijn aangepast aan de ervaringen die dat bepaalde merk heeft opgedaan.
Bij maatwerk vertrek je van de unieke lichaamsmaten van één persoon. Bij confectie en naaipatronen die niet zijn afgestemd op één persoon, vertrek je van gemiddelde maten en voeg je daar 'toegifte' of 'beweegruimte' aan toe. Ook die toegifte zorgt voor verschil tussen merken. Opnieuw de vergelijking H&M en F&G. Zonen 09 patronen zijn eerder te vergelijken met die laatste. Er wordt vertrokken van gemiddelde maten bij Vlaamse kinderen en er wordt een beperkte toegifte in de tekening verwerkt. Waarom? Omdat ik dat zelf mooier vind. Het is louter een keuze. Eentje waar je zelf ook voor te vinden bent of net niet.
Los daarvan is het wel zo dat weinig kinderlijfjes alle gemiddelde maten hebben die in de matentabellen terug te vinden zijn. Op de patronen geef ik de maten mee voor borst, heup en lengte, maar er zijn er zoveel meer zoals bijvoorbeeld polsbreedte, schouderlengte, ruglente, hoofdomtrek, enzovoort. De kans dat de lichaamsmaten van jouw kind perfect overeenkomen met die ene lijst van gemiddelde maten is klein. Daarom zijn naaipatronen geen wondermiddel en is de kans klein dat een handgemaakt stuk perfect valt. Er zal meestal hier of daar een kleine aanpassing nodig zijn. Meestal stoort het niet, kinderen zijn meestal wat 'gemiddelder' dan de doorsnee volwassene, maar soms is de aanpassing zo makkelijk uit te voeren dat je met weinig moeite in de buurt van die perfecte fit komt. Met deze reeks doel ik daarop. Een reeks waarin ik toon hoe je simpele aanpassingen kunt doen. Aanpassingen die je niet alleen in Zonen 09 patronen kan gebruiken, maar die je ook kan toepassen op andere patronen. Misschien zullen ze voor jou heel evident zijn, mischien niet. Dat hangt voornamelijk van je ervaring en durf af. 
Doorheen de tijd kreeg ik in de mailbox al heel wat 'aanpasvragen'. Ik bundelde die en zal ze gebruiken als input voor deze reeks. Eenmaal de reeks af is, zal ik alles gieten in één digitaal te downloaden bestand.
Ik start met een hele simpele aanpassing, maar zal het verder in deze reeks nog hebben over het smaller maken dan de smallmaten, pamperpoepjes, hogere tailles, enzovoort. Vertel in een reactie gerust welke aanpassing jij graag ziet verschijnen. Ik bekijk dat dan zeker even verder.
Nu: het verlengen, verkorten en verbreden van de mouw. De lange mouw van het Zonen 09 patroon Billie eindigt in een polsbreedte waar niet extreem veel toegifte/beweegruimte aan toe werd gevoegd. Aansluitend is mijn ding dus ik vind dat mooi. Vind jij de polsomtrek te smal dan los je dat heel simpel op met de volgende stappen.

Wat achtergrond over de mouw:
  • De mouw wordt getekend nadat de panden werden getekend. De mouwkop wordt daarbij afgestemd op het armsgat van voor- en rugpand. De mouwkop aanpassen doe je nu NIET. Met deze post pas je dus geen mouwkoppen aan die te pofferig vallen.
  • De mouwlengte wordt afgestemd op de gemiddelde armlengte en uitgezet met een loodrechte lijn naar beneden vanuit het hoogste punt van de mouwkop. De lengte ervan kun je gemakkelijk aanpassen. Zie hieronder.
  • De polsbreedte wordt afgestemd op de gemiddelde polsbreedte + de toegifte die de ontwerper voorziet. Die polsbreedte wordt onderaan op de loodrechte uitgezet waarmee eerst de mouwlengte werd uitgetekend. De polsbreedte kun je gemakkelijk aanpassen. Zie hieronder.

    De mouwlengte aanpassen:
    Bij de tienerversie van Charlie en bij het patroon Billie staan er op alle relevante delen verleng/verkortlijnen. Hieronder zie je een mouw uit het patroon Billie. Staat er op jouw mouwpatroon geen lijn? Teken ze dan eerst even zelf.
    Aanpassen mouwlengte 2
    1. Teken op je papieren patroondeel een lijn, parallel aan de zoom/polslijn. Teken de lijn ongeveer ter hoogte van het midden tussen mouwkop en zoom/polslijn. Zie rode lijn.
    2. Knip die lijn door.
    3. Wil je verlengen? 
      • Teken op een apart stuk patroonpapier 2 parallelle lijnen met als afstand tussen die lijnen de toe te voegen lengte. Stel, je hebt 4 cm extra nodig op de panden, teken dan 2 lijnen op 4 cm afstand van elkaar.
      • Kleef het bovenste deel van de mouw tegen de bovenste lijn. Kleef het onderste deel van de mouw tegen de onderste lijn.
      • Vervolledig de zijlijnen en knip het overtollige papier weg.
    4. Wil je verkorten? 
      • Teken op het bovenste patroondeel een lijn parallel aan de onderrand van het bovenste patroondeel. Teken die lijn op de helft van de weg te werken lengte. Stel je hebt 4 cm minder nodig op de panden, teken de lijn dan op 2 cm afstand van de rand.
      • Kleef de bovenrand van het onderste patroondeel tegen de nieuwe lijn.

    De mouwbreedte aanpassen:
    1. Bepaal hoeveel cm extra breedte je wil toevoegen aan de polsbreedte.
    2. Verleng de zoom/polslijn links en rechts met de helft van die extra breedte. Stel je wil dat er 4 cm extra op de polsomtrek zit. Verleng de zoom/polslijn links en rechts dan met 2 cm. Zie rode lijnen.
    3. Herteken de zijlijnen van de mouw door de nieuwe uiteinden van de zoom/polslijn te verbinden met de onderarmspunten. Zie groene lijnen.
    Aanpassen mouwbreedte 2
    Wil je een korte mouw verbreden, dan doe je net hetzelfde.
    Aanpassen mouwbreedte korte mouw

    Heb je nog vragen? Stel ze gerust hieronder in een reactie.

    Los van deze inhoud nog een vraag. Sinds Flickr hun zoveelste aanpassingen uitvoerden, zie ik soms zwarte lijnen onder mijn foto's verschijnen nadat ik ze hier via de embedcode invoeg. Dat is bijvoorbeeld ook zo bij de eerste schets in deze post. Mocht iemand weten hoe dat op te lossen, ik hoor het héél graag!

    34 opmerkingen:

    1. Goed idee, zo'n serie! Ik versmal je patronen meestal nog twee maten meer dan de small-maat; ieder kind is inderdaad anders. Waar ik nog weleens benieuwd naar ben is: Als ik de armuitsnijding iets zou willen verdiepen, hoe pas je de mouwkop dan aan zodat het weer past.
      Heel benieuwd naar je volgende aanpassingen!

      BeantwoordenVerwijderen
      Reacties
      1. Ik zit met net dezelfde vraag :-)

        Verwijderen
      2. Nog meer versmallen dan de smallmaat komt aan bod!
        De mouwkop tekenen, dat wil ik ook wel vertellen. Iets ingewikkelder, maar stap voor stap niet zo moeilijk.

        Verwijderen
    2. Super idee! Ik zou graag weten hoe ik de halsboord van de ronde hals kan aanpassen zodat ik hem gewoon kan omzomen.

      BeantwoordenVerwijderen
      Reacties
      1. Bedoel je hoe je de boordstof kan weglaten?

        Verwijderen
    3. Altijd handig zo'n overzichtje. Ik wacht vol geduld af..

      BeantwoordenVerwijderen
    4. Altijd handig zo'n overzichtje. Ik wacht vol geduld af..

      BeantwoordenVerwijderen
    5. Zeer interessant! Deze ga ik zeker bewaren, want in patronen aanpassen weet ik echt mijn weg nog niet.

      BeantwoordenVerwijderen
      Reacties
      1. Laat gerust weten welke info je nodig hebt!

        Verwijderen
    6. Schitterend! Dankjewel voor deze cursus!

      BeantwoordenVerwijderen
    7. In de html code van de foto haal ik het tweede stukje tekst weg, als ik het goed heb. Alles tussen de spaties. Er staat iets als Flickr en embed in meen ik. Kan t voor je opzoeken.

      BeantwoordenVerwijderen
    8. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

      BeantwoordenVerwijderen
    9. Oh wat mij super vooruit zou helpen zijn aanpassingen voor bolle buikjes. Helaas hier geen smalle taille bij de kindjes maar wel van borstomtrek waardoor ik met twee maten zit te knutselen. Jou tips lees ik graag :-) dankje!

      BeantwoordenVerwijderen
      Reacties
      1. Ik kreeg die vraag gisteren ook van een mama met een dochter van 8. Tamelijk smal wat borst en poep betreft, maar met een bol buikje waardoor shoppen nogal moeilijk is. Moest je daar dus iets over weten: ik ben benieuwd!

        Verwijderen
    10. Zo lief van jou, dat je al je expertise met ons deelt! Ik ben, een beetje op jouw aanraden, begonnen met het lezen van een boek over patroontekenen. Je had gelijk: het is ontzettend interessant! Mouwen aanpassen 'kon' ik al, maar ik ben super benieuwd naar je volgende posts en ervan overtuigd dat ik nog veel van een talent als jij kan leren!

      BeantwoordenVerwijderen
    11. Geweldig dat je dit voor ons wil uitschrijven. Een mouw een beetje verlengen of verbreden zou ik zelf ook al wel durven proberen, maar je voelt je toch net iets zekerder met een handleiding.
      Ik vind het super dat je dit in kleine hapklare brokjes doet. Een hele cursus patroontekenen, dat zie ik niet direct zitten, maar zo'n kleine pakjes: ideaal. Ik kijk al uit naar de volgende!

      BeantwoordenVerwijderen
    12. Ha, perfect! Ik zit af en toe zelf wat te 'klooien', al is het met mouwen tot nu toe altijd goed gekomen. Wat ik niet 'zie', is of er een mogelijkheid bestaat om bovenbenen breder te maken, zonder aan de poep iets te veranderen. Ik weet niet of dat kan, maar anders hoor ik het graag! Go, Sharon, de vrouw die haar volk leerde naaien!

      BeantwoordenVerwijderen
      Reacties
      1. Genoteerd Joke. Zal ik zeker aan bod laten komen!

        Verwijderen
    13. Dank je, Sharon! Ik wil ook ooit zelf patronen leren tekenen, dus alle kleine beetjes expertise interesseren mij enorm :)

      BeantwoordenVerwijderen
    14. Lijkt me een hele handige reeks ! Merciekes daarvoor !

      BeantwoordenVerwijderen
    15. Aha, patroonles, altijd interessant! Nog leuker dan naaien vind ik. Ooit ga ik nog patroontekenen volgen!

      Niet om te vergroten/verkleinen/verlengen/verkorten, maar wel echte patroontekenkunde-vragen:

      Ik ben vaak in de war bij het tekenen van naadwaardes als het niet gewoon een rechte hoek is. Ik "zie" het vaak pas als ik mijn patroonpapier plooi hoe ik het moet doen. Maar dat is nogal omslachtig :) En als je dat dan zo plooit en tekent en knipt en dan weer platlegt, heb je een zigzaglijn die je toch nooit mooi kan volgen al stikkend, en al helemaal niet al lockend. Hoe doe je het dan best?

      En hoe neem je het merkteken over van stiklijn naar kniplijn? Loodrecht op de stiklijn? Of in de richting hoe het merkteken is getekend? Ik krijg het niet beter uitgelegd, sorry. Of moet je echt met een draadje merken op de stiklijn? Dat is waarschijnlijk wel het meest precieze. Ik heb wel geleerd om preciezer te werken, maar als het ook op een makkelijke(re) manier kan, heel graag.

      BeantwoordenVerwijderen
      Reacties
      1. Dat van de naadwaardes snap ik niet helemaal Marloes. Leg je dat nog even uit?

        Dat van de merktekens wel. Het is inderdaad het meest nauwkeurig als je draadjes trekt op de stiklijn, omdat merktekens ook bedoeld zijn voor die bepaalde punten. Moet je bijvoorbeeld een kruisnaad voor in een broek met rits stikken dan moet je tot op het merkteken stikken en dat merkteken ligt op de stiklijn. Hier draadjes trekken of met een potloodje/krijt aanduiden is het beste. Heb je merktekens die bijvoorbeeld de overeenkomst armsgat voor en mouwkop voor aanduiden, dan moet je ervoor zorgen dat je die twee merktekens op dezelfde manier overzet naar de naadlijn. Het meest correcte lijkt me om jouw merkteken(lijn) loodrecht op je stiklijn te gaan verlengen. Die merktekens zijn puur op een nagemeten afstand op elkaar afgestemd, die afstand moet je dus gelijk houden. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld het merkteken op een voorpand en een rugpand waarmee je beide op elkaar laat aansluiten. Maar sowieso is draadjes trekken op de stiklijn nog steeds het meest nauwkeurig. Laat gerust weten wanneer het niet duidelijk is.

        Verwijderen
    16. In tijden van examens opstellen kom ik ter pauze eens bijlezen. Dit wordt een topreeks!
      Heel goed uitgelegd, ik ben direct mee.

      BeantwoordenVerwijderen
    17. Super! Voor mij graag de aanpassing naar een pofmouw voor een meisje.

      BeantwoordenVerwijderen
    18. :) Op en top Sharon: helemaal duidelijk en zij die er geen kaas van gegeten hebben kunnen nu aan het experimenteren. Patroontekenboeken genoeg hier maar ik kan me voorstellen dat het hapklaar maken in een blogpost voor velen een zegen is. Het lijkt nu al kerstmis én sinterklaas tegelijkertijd hier :-). Way to go Sharon!

      BeantwoordenVerwijderen
    19. Hoe zit dat als je van een driekwartsmouw een lange mouw wil maken. Het gaat om het patroon van de lora jurk van la maison victor. Die heeft een aansluitende mouw. Moet ik dan vanaf de zoomlijn gewoon de gewenste lengte in een rechte lijn aantekenen, of moet ik het patroon doorknippen en opschuiven tot de juiste lengte? Ik weet namelijk niet wat het mooiste zal uitkomen qua wijdte van de mouw

      BeantwoordenVerwijderen
      Reacties
      1. Anja, je zal moeten starten met een lijn trekken uit het hoogstepunt van je mouwkop (normaal gezien het merkteken voor de schoudernaad, als die schoudernaad op de panden niet is verlegd en dus nog echt op de gewone schouderlijn van het lichaam ligt). Je maakt die lijn zolang als je de mouw wil/nodig hebt voor jouw armslengte.
        Voor de breedte:
        De breedte die ze op de onderarmspunten heeft, ligt vast door de mouwkoptekening. Vanaf dat onderarmspunt naar de pols toe kun je de breedte aanpassen. Inschatten wat mooi zal zijn is heel individueel en daar kan ik je niet mee helpen. Het beste wat je kan doen, is bekijken welke jurkmouw in je kast of in een winkel je qua breedte/omtrek aan de pols goed lijkt. Die omtrek zet je dan uit op de zoom/polslijn dus onderaan de lijn die je hebt uitgezet voor de armslengte. Links en rechts van die lijn zet je een punt op de helft van de omtrek die je goed lijkt. En dan verbind je die punten met de onderarmspunten. Zie de groene lijnen hier.

        Verwijderen